Home > Plan > Thematische fiches > Mobiliteit en verkeersveiligheid

6. Mobiliteit en verkeersveiligheid

Mobiliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is het resultaat van een veelheid aan verplaatsingswijzen (actieve weggebruikers48, openbaar vervoer, gemotoriseerde voertuigen en de binnenscheepvaart). De evolutie ervan, gekoppeld aan de veiligheid zet er ons toe aan na te denken over de complexiteit van de interacties tussen de verschillende gebieden, met name de verkeersveiligheid en de veiligheid van het openbaar vervoer. Inzicht in die evolutie is essentieel. Het gaat immers om de garantie dat men zich in alle veiligheid kan verplaatsen en die is nauw verbonden met de uitdagingen die op ons afkomen en met de meest fundamentele uitoefening van onze rechten en vrijheden.

De thematiek van de verkeersveiligheid hangt nauw samen met bevoegdheden die sinds de zesde staatshervorming geregionaliseerd zijn (inbreuken op het verkeersreglement, de verkeersregels, oprichting van een gewestelijk fonds voor verkeersveiligheid…). Tot de prioritaire aandachtspunten op het nationale niveau behoren overdreven en onaangepaste snelheid, rijden onder invloed van alcohol en drugs, gordeldracht en persoonlijke beschermingsmiddelen, onoplettendheid aan het stuur, vermoeidheid, de regelgeving voor vrachtwagens en lichte vrachtwagens, de technische controle, de rijopleiding en -examens, de veiligheid van kwetsbare weggebruikers, effectieve bestraffing en de strijd tegen het multirecidivisme, aangepaste maatregelen tegen buitenlandse overtreders en de bewustmaking van het grote publiek.

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden de prioriteiten bepaald door de Staten-Generaal voor de verkeersveiligheid en het Actieplan 2011-2020 Verkeersveiligheid (APVV), goedgekeurd door de Regering op 28 april 2011. Dat plan vermeldt 9 strategische doelstellingen, 48 operationele doelstellingen en 183 acties. Het situeert zich in de Europese en federale context van strijd tegen de verkeersonveiligheid en stelt zich tot doel het aantal verkeersslachtoffers tegen 2020 met 50 % te verminderen, ten opzichte van het gemiddelde uit de periode 2006-2008.

Specificiteit inzake ongevallen

Het stedelijke karakter en de beperkte omvang van het Brusselse Gewest bepalen in sterke mate de statistieken op het vlak van verkeersveiligheid, vooral omdat de toegestane snelheden er lager zijn. Het gewogen aantal ongevallen ligt er globaal lager en het aantal zware ongevallen eveneens, met slechts 5% van het totale aantal overlijdens in België. Anderzijds stellen we in het Brusselse Gewest meer kruispuntongevallen vast, gemiddeld hogere alcoholpromillages bij de positieve bestuurders en een hoger aantal overtredingen door gebruik van de gsm aan het stuur, roken en het hanteren van andere voorwerpen achter het stuur.

De kwetsbare gebruikers (voetgangers, fietsers, gemotoriseerde tweewielers) vragen om bijzondere aandacht, vanwege het stedelijke karakter en de toename van het gebruik van tweewielers in de stad. 

Het openbaar vervoer is een essentiële factor van duurzame ontwikkeling in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met een eigen specifiek karakter55, vanwege:

- Bepaalde vormen van criminaliteit die te maken hebben met de andere in dit ontwerpplan behandelde thematieken en met het bijbehorende onveiligheidsgevoel;

- De bovenlokale organisatie van de vervoersmaatschappijen;

- De geïntegreerde organisatie van de politiediensten, partners.

De volgende cijfers geven een idee van de omvang van het openbaar vervoer in het Brusselse Gewest:

- 134,9 miljoen metroritten, 132,7 miljoen per tram en 102,6 miljoen met de bus, wat een totaal oplevert van 370,2 miljoen verplaatsingen voor de MIVB;

- 94.605 bustrajecten voor TEC;

- 45 miljoen reizigers vervoerd, van en naar het Brussels Gewest, door De Lijn;

- Gemiddeld 363.375 instappende reizigers per week voor de NMBS.

Gezien het belang van het openbaar vervoer in het Brusselse Gewest schenkt dit ontwerpplan bijzondere aandacht aan het veiliger maken van het transport in het Brusselse Gewest in zijn geheel.

De haven van Brussel heeft voornamelijk af te rekenen met diefstallen van materialen op de terreinen, diefstal met inbraak in de bedrijven, achtergelaten gestolen wagens en oplichting met verzekeringen, vandalisme (tags, graffiti...), overtredingen van de milieuwetgeving ((on)opzettelijke verontreiniging)...

Net als het openbaar vervoer heeft de haven, wat de samenwerking met de geïntegreerde politie betreft, een eigen specificiteit. Meer in het bijzonder voor de bevaarbare waterlopen gaat het om de scheepvaartpolitie van de federale politie voor de interventies op het kanaal en een gerichte aanwezigheid op het water, in ondersteuning van de lokale politie, en de lokale politiezones voor de andere interventies op het terrein van de haven, op vraag van de Kapiteinsdienst (lokale politiezones Brussel-West, Zuid en Brussel-hoofdstad-Elsene).