Home > Plan > Thematische fiches > Financiële en cybercriminaliteit

8. Financiële- en cybercriminaliteit

Financiële criminaliteit behelst verschillende misdrijven: corruptie, witwassen van geld, sociale fraude en fiscale fraude. De misdrijven hebben een gemeenschappelijke sociale logica: hoewel ze in onze samenleving een grote plaats innemen en het economische evenwicht en de democratische waarden rechtstreeks bedreigen, worden ze enigszins “onzichtbaar gemaakt” voor de burger die onverschillig lijkt voor de miljoenen verduisterde euro’s, ten opzichte van deze “criminaliteit zonder slachtoffer”, “de staat als virtueel slachtoffer”.

Uit een recente sociologische analyse over de misdaadelite blijkt de dubbelzinnigheid van de maatschappelijke reactie: “hoe tastbaarder en groter de schade (des te meer als ze een persoon wordt aangedaan) hoe ernstiger. Omgekeerd worden misdrijven met een kleine impact (voornamelijk economische misdrijven) en abstracte gevolgen (fiscale fraude) als minder ernstig bestempeld”. Het passieve karakter of het gebrek aan empathie van de burger kan worden verklaard door het gebrek aan individualisering van de slachtoffers dat elke empathie verhindert”, in tegenstelling tot de zaak-Dutroux, maar ook door de technische complexiteit van dit soort criminaliteit.

Corruptie is het aanvaarden of aanbieden van persoonlijke voordelen bevorderd door een openbare of privéfunctie.

Witwassen van geld is dan weer het grootste misdrijf van financiële criminaliteit, gaande van de fiscale fraudeur tot georganiseerde groepen drugsmokkelaars, en heeft tot doel ongestraft gebruik te maken van misdaadgeld.

Sociale fraude heeft als voornaamste doel sociale dumping, zwartwerk en frauduleus gebruik van de sociale zekerheid (valse RSZ-aangiften, valse loonfiches, toegang tot bankleningen, gezinshereniging enz.). Daardoor is ze vaak verbonden met mensenhandel en -smokkel, maar schaadt ze vooral de rechten van werknemers en zelfstandigen en werkt ze oneerlijke concurrentie in de hand.

Fiscale fraude vertaalt zich in het niet-nakomen van de verplichtingen inzake inkomensbelastingen of btw. Daarnaast moeten we dieper ingaan op andere types fraude.

Cybercriminaliteit wordt gedefinieerd door het misbruik van de automatisering en geautomatiseerde gegevens. Fraude met bankkaarten maakt daar deel van uit.